maliszewski2222
dr hab. Norbert Maliszewski
Ekspert ds. zachowań politycznych
Uniwersytet Warszawski
 .

.

 
[2.2.2016]

Sondaż Ariadna przeprowadzono dwa razy: przed udostępnieniem teczki TW „Bolka” przez IPN (21 lutego) i po tygodniu debaty na temat przeszłości Lecha Wałęsy (28 lutego). Opinie zmieniły się w małym stopniu, a badani postrzegają kwestię ewentualnej współpracy przez pryzmat ugruntowanych podziałów politycznych, m.in. związanych z oceną polskiej transformacji. 42 proc. nie ufa w to, co mówi Lecha Wałęsa, 35 proc. daje temu wiarę. Duża część badanych wstrzymuje się z oceną, czy były prezydent był TW Bolkiem (52 proc., 35 proc. uważa, że był TW). Sprawdzano także sądy na temat marszu KOD.

1

Sondaż Ariadna (opis metody na końcu tekstu)* przeprowadzono dwa razy: przed udostępnieniem teczki TW „Bolka” przez IPN (21 lutego) i po tygodniu debaty na temat przeszłości Lecha Wałęsy (28 lutego).

Historycy IPN podkreślali, że teczki TW Bolka są autentyczne, ale materiałów, w tym podpisu byłego prezydenta, wciąż nie zbadali biegli (np. grafolog). Polacy są podzieli względem zaufania wobec Lecha Wałęsy. Przeważają respondenci, którzy nie ufają w to, co mówi były prezydent o swojej przeszłości (42 proc). Co trzeci badany deklarował zaufanie legendzie Solidarności (35 proc.). Pozostali nie mieli zdania (Rys. 1.). Opinie zmieniły się w małym stopniu. Pomimo udostępnienia teczki i emocjonalnych, czasami niespójnych wypowiedzi Lecha Wałęsy, odsetek osób mu nieufnych wzrósł tylko o 2 punkty procentowe.

Na pytanie, czy zdaniem badanych Lech Wałęsa był TW Bolkiem, ponad połowa badanych (52 proc.) odpowiada, że nie wie, czeka na dowody. 35 proc. Polaków uważa, że były prezydent był TW Bolkiem. Opinię tę wyrażają przede wszystkim sympatycy PiS. Nieliczni (13 proc.) są pewni współpracy Lecha Wałęsy z SB. Interesujące, że po tygodniu gorącej debaty badani nie zmienili swoich opinii.

2

Badani postrzegają kwestię ewentualnej współpracy przez pryzmat ugruntowanych sporów politycznych, a także przez okulary politycznych sympatii.

Sprawdzano, czy zaufanie do Lecha Wałęsy zależy od oceny polskiej transformacji. 29 proc. oceniło, że zmiany, jakie zaszły od 1989 roku przyniosły w Polsce więcej korzyści niż strat. Przeciwną ocenę wyraziło 24 proc. respondnetów. 21 proc. wskazało, że transformacja przyniosła tyle samo zysków co strat. Pozostali nie mieli zdania.

3

Najbardziej nieufni Lechowi Wałęsie byli ci, którzy źle oceniają transformację (48 proc.). Tylko 14 proc. osób pozytywnie oceniających transformację, nie wierzy byłemu prezydentowi.

4

Sprawdzano też wpływ oceny PRL na sądy o przeszłości Lecha Wałęsy. 36 proc. badanych ocenia rolę PRL w historii Polski pozytywnie, 34 proc. negatywnie, pozostali się wstrzymują (Rys. 4).

dddddd

Nie ufają Lechowi Wałęsie respondenci, którzy mają pozytywny stosunek do PRL (47 proc.). Ciekawe jednak, że aż jedna trzecia respondentów negatywnie ustosunkowanych do PRL nie wierzy byłemu prezydentowi (36 proc.), a są to głównie sympatycy PiS.

7

Zaufanie do słów prezydenta Lecha Wałęsy zależało bowiem także od sympatii politycznych. Najmniej ufni są sympatycy PiS (54 proc.) i Kukiz15 (16 proc.).

8

Ocena ewentualnj współpracy byłego prezydenta z SB wpadła w koleiny dawnych podziałów. Krytycy i sympatycy byłego prezydenta okopali się w swoich poglądach. Mniej zainteresowani polityką zaś ignorują tę kwestię. 52 proc. twierdzi, że sprawa współpracy prezydenta Lecha Wałęsy nie jest ważna. Odmiennego zdania jest 26 proc. badanych, głównie elektorat PiS.

9

Badano też ocenę faktu współpracy z SB i jej wpływu na ocenę dorobku legendy Solidarności.  Co sądzą badani, jeśli prawdą jest to, że Lech Wałęsa został zarejestrowany jako TW Bolek w 1970 roku i współpracował z SB do 1976 roku (Rys. 7.)? Najczęściej (23 proc.) badani twierdzili, iż współpraca była błędem, a gdyby Lech Wałęsa przeprosił, to wciąż powinny być zapamiętane późniejsze zasługi. Natomiast najciekawszym wynikiem był wzrost (o 6 punktów proc.) odsetka tych osób, co ufają Lechowi Wałęsie i uważają, że współpraca na początku lat 70-tych nie ma znaczenia, ważne są tylko późniejsze zasługi (23 proc.).

11

Na wynik ten wpływ mogą mieć weekendowe manifestacje poparcia dla prezydenta Lecha Wałęsy, zorganizowane przez Komitet Obrony Demokracji. 37 proc. ocenia te akcje pozytywnie, 35 proc. negatywnie, pozostali nie mają zdania. To pozytywny wynik dla KOD zważywszy na zmianę postawy wobec znaczenia ewentualnej współpracy byłego prezydenta. Należy jednak pamiętać, że proporcje poparcia dla protestów przeciw działaniom PiS wobec Trybunału Konstytucyjnego są znacznie korzystniejsze dla KOD (52 proc. uważa działania PiS za niedemokratyczne, 34 proc. jest odmiennego zdania).

Raport prezentuje wyniki badania przeprowadzonego 21 lutego i 28 lutego 2016 roku na ogólnopolskiej próbie liczącej N=1020 osób, dobranej z panelu Ariadna metodą CAWI. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji Polaków wieku 18 lat i więcej dla płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości zamieszkania.