maliszewski2222
dr hab. Norbert Maliszewski
Ekspert ds. zachowań politycznych
Uniwersytet Warszawski

.

.

[23.XI.2015]

52 proc. badanych w sondażu Ariadna dobrze oceniło expose Beaty Szydło. Premier musi wyznaczyć mapę drogową realizacji wygłoszonych obietnic, więc pytano o te najważniejsze. Oceny na temat składu rządu były ambiwalentne. Zjednoczona Prawica podjęła w pierwszym tygodniu wiele działań (zmiany w służbach, Trybunale Konstytucyjnym), które badani mocno skrytykowali. W polityce kluczowe jest pierwsze wrażenie. Jaki ogólny obraz rządu Beaty Szydło powstał na początku jego funkcjonowania?

Zrzut ekranu 2015-11-25 o 21.24.15

47 proc. badanych w sondażu Ariadna* deklaruje, że zna podstawowe treści z expose. Osoby te zapytano, jak je oceniają. 52 proc. badanych wyraziło pozytywne sądy, a tylko jedna trzecia była krytyczna.

Badanym mogło podobać się to, że podczas expose premier powtórzyła obietnice z kampanii, dając gwarancję ich realizacji. Krytyczne oceny mogły wynikać stąd, że brak było informacji o konkretnych terminach wdrożenia postulatów i ich uwarunkowaniach. Brak informacji w expose skutkuje tym, że próby racjonalizacji obietnic – np. wyłączenie najbogatszych z programu „500 zł na dzieci”, odczytywane jest jako wyborcze oszustwo.

Premier musi wyznaczyć mapę drogową realizacji wygłoszonych obietnic. Nie sposób pozyskać środki finansowe na realizację wszystkich obietnic, z czego większość badanych zdaje sobie sprawę.

as

Rząd obiecał ustawy w ciągu 100 dni, ale wyborców interesuje tylko to, kiedy projekty wejdą w życie. Program „500 zł na dziecko” zajmuje dopiero czwarte miejsce, a ta obietnica prawdopodobnie ma być realizowana na początku. Zła polityka informacyjna może prowadzić do rozczarowania.

Zrzut ekranu 2015-11-25 o 21.24.57

Ten sam problem dotyczy obietnic dotyczących zdrowia i edukacji. Relatywnie łatwo wprowadzić i tak ambitny projekt bezpłatnych leków dla osób w wieku powyżej 75 lat. Powrót do finansowania budżetowego służby zdrowia wymaga czasu. Rząd PO przez 8 lat nie zrealizował obietnicy likwidacji NFZ.

W badaniu nie tylko było oceniane expose, ale także i ekipa, które ma je realizować. Oceny na temat składu rządu były ambiwalentne (44 proc. negatywnych, 40 proc. pozytywnych). Jako najsłabsze nominacje badani wskazali „jastrzębie” PiS.

Minister Zbigniew Ziobro i szef MON Antoni Macierewicz pojawili się także wśród najlepszych nominacji. Obecne czasy kryzysu migracyjnego mogą sprzyjać ich akceptacji. W społeczeństwie jest bowiem zapotrzebowanie na tzw. szeryfów.

Zrzut-ekranu-2015-11-18-o-15.42.55

Prawdopodobnie silni ministrowie w rządzie PiS będą prowadzić politykę dość autonomicznie, a jeśli pozycja premier będzie słaba, będzie to rodzić problemy. Zagrożona jest spójność działań rządu, powodowana rozproszeniem władzy. Tym między innymi można tłumaczyć część pierwszych decyzji rządu, które chociaż normalne, źle były oceniane przez dużą część społeczeństwa. Krytycznie oceniono ich styl. Chociaż szefowie służb (SKW i SWW) już wcześniej deklarowali odejście, to środowe dymisje zostały okrzyknięte „nocną zmianą”. Tę narrację podziela aż 38 proc. badanych.

Zrzut ekranu 2015-11-25 o 21.25.50

Negatywnie oceniane są też zmiany w Trybunale Konstytucyjnym. PiS obiecywało „dobrą zmianę” standardów, a jest działanie wet za wet. W czerwcu PO-PSL wprowadziło nowelizację, zgodnie z którą wybrano 5, a nie 3 sędziów Trybunału.  Zamiast działań kompromisowych (zaprzysiężenia 3, doprowadzenia do wyboru nowych 2) PiS próbuje zmienić pięciu sędziów a także przewodniczącego Trybunału.

Zrzut ekranu 2015-11-25 o 21.25.37

Podsumowanie. Expose premier Beaty Szydło było oceniane pozytywnie. Raczej korzystne są też opinie na temat składu rządu. Natomiast Polacy są krytyczni wobec pierwszych jego działań. To pierwsze tygodnie, więc powinien obowiązywać inny standard ocen – swoisty miesiąc miodowy. Natomiast wydaje się, że rząd Zjednoczonej Prawicy chc szybko przeprowadzić mało popularne zmiany, kiedy działa powyborczy entuzjazm, kredyt zaufania. PiS otwiera wiele frontów, czasem w sposób nieprzemyślany (np. Trybunał Stanu dla Donalda Tuska). W sposób ostentacyjny demonstruje prawicowe wartości, wywołując niepotrzebne kontrowersje (np. brak flagi UE podczas konferencji; interwencja premiera Glińskiego w sprawie wrocławskiego spektaklu). PiS dokonuje zmian kadrowych bardzo pospiesznie (np. zmiana szefa CBA Pawła Wojtuniuka). Polacy nie tylko źle oceniali rząd PO-PSL, ale także wyższą kadrę kierowniczą w urzędach.  Natomiast ważne jest, czy tworzony jest nowy standard w polityce kadrowej: zmiana w stronę służby cywilnej nie „partyjnej”. Jeśli tego nie będzie widać, to na czym miałaby polegać „dobra zmiana”?

Trzeba pamiętać, że  tylko raz ma się szansę na zrobienie pierwszego dobrego wrażenia. PiS nie straci poparcia, ale tymi chaotycznymi działaniami w pierwszych tygodniach może odbudować opozycję, która jest w rozsypce (np. powstają ruchy społeczne protestu, m.in. KOD). Kontynuacja rządów w tym stylu może się skończyć powtórką z 2005-2007 roku. PiS, podobnymi co teraz działaniami, mobilizował akcyjnych wyborców PO i oddał władzę, pomimo koniunktury gospodarczej.

.

Raport prezentuje wyniki badania przeprowadzonego w dniach 20-25 listopada 2015 roku na ogólnopolskiej próbie liczącej N=1108 osób, dobranej z panelu Ariadna metodą CAWI. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji Polaków wieku 18 lat i więcej dla płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości zamieszkania.

.

Pobierz raport: Oceny nowego rządu >>>