maliszewski2222
dr hab. Norbert Maliszewski
Ekspert ds. zachowań politycznych
Uniwersytet Warszawski
.

.

[26.IX.2015]

Według badania Ariadna (1-2 października) najlepszy wizerunek ma PiS (36 proc.), ale partia Jarosława Kaczyńskiego straciła 4 punkty procentowe w ostatnich dwóch tygodniach. Platforma, zgodnie z regułą zysków rządzących podczas kryzysów (migracyjnego), zyskała 2 punkty procentowe (24 proc.). Dalej pogarszają się oceny Kukiza, zaś zyskują mniejsze partie: Zjednoczona Lewica, Nowoczesna i Korwin. PiS traci wyborców centrum, zaś PO elektorat na prawicy, skręcając w stronę lewicy.

Zrzut ekranu 2015-10-06 o 12.13.29

W badaniu Ariadna (z 1-2 października) respondenci oceniali siedem partii na 15 wymiarach. Siłę wizerunku liczono jako średnią odpowiedzi na każde ze stwierdzeń . Najlepszy wizerunek ma PiS (36 proc.), ale straciło 4 punkty procentowe w ostatnich dwóch tygodniach.

Partia Jarosława Kaczyńskiego przez ostatnie miesiące zyskiwała, zaś teraz dostała zadyszki. Ciekawe, iż działo się to w okresie kryzysu migracyjnego, który powinien tej partii sprzyjać. 65 proc. Polaków była przeciw przyjmowaniu uchodźców, co było zgodne z linią PiS. Wyniki te mogą potwierdzać wcześniej stawianą tezę, iż Jarosław Kaczyński przesłania dorobek wcześniejszych zmian wizerunkowych – jako partii idącej w stronę centrum, wyrażającej postawy umiarkowane, której twarzą była Beata Szydło http://wiadomosci.onet.pl/kraj/sondaz-2-3-polakow-przeciw-uchodzcom-ale-pis-nie-zyskuje/kx3y7z#.VhOG3HEOa4Q.twitter.

Tezę tę pośrednio sprawdziliśmy, badając odsetek osób deklarujących centrowe przekonania i popierających PiS. W badaniu CBOS ten odsetek spadł w porównaniu do sierpnia o połowę i wynosi 15 punktów procentowych.

e79c5f30a3ac3136780d12dbbd0baa47

PiS podczas kryzysu migracyjnego musiało stąpać po cienkiej linii. Z jednej strony mogło tracić wyborców umiarkowanych, a z drugiej strony, bardziej radykalnych. PiSowi ta sztuka się nie udała. PiS jako „partia na czas kryzysu migracyjnego” miała najmniejszą przewagę nad pozostałymi (32 proc.), a KORWIN uzyskał aż 13 proc. wskazań na tym wymiarze.

Zrzut ekranu 2015-10-06 o 12.14.05

PiSowi mogła zaszkodzić także aktywność Jarosława Kaczyńskiego. Wykorzystała ją w kampanii w PO. Podkopuje ona wiarygodność obietnicy PiS, iż premierem i liderem po wyborach będzie Beata Szydło. Ponadto, politycy PO deprecjonują Beatę Szydło, przypisując jej łatkę „maskotki prezesa”. To podkopuje jej pozycję przed debatą tv z premier Ewą Kopacz, która może być przełomowym punktem końcówki kampanii.

Platforma, zgodnie z regułą zysków rządzących podczas kryzysów, zyskała 2 punkty procentowe (24 proc.). Wprawdzie PiS jest lepiej oceniane na każdym z wymiarów wizerunkowych niż PO, ale jednak te różnice zostały zniwelowane pod względem. m.in. bycia gwarantem bezpieczeństwa narodowego i skuteczności na czas kryzysu.

a415d889daa472e98f37d4db3b870721

Wzrost (w granicach błędu statystycznego) to za mało, aby dogonić PiS. Ostatnią deską ratunku dla PO jest wspominana powyżej debata tv. Gdyby Kopacz potrafiła ją wygrać, to wówczas PO mogłaby odrobić nieco strat, tak by PiS nie miało samodzielnej większości.

To nie jedyna pułapka, którą PO przygotowała na PiS na ostatnią prostą przed wyborami. Drugim elementem taktyki ma być zepchnięcie PiS do prawego, światopoglądowego narożnika. Temu będzie służyć debata o uzgadnianiu płci. PiS łatwo może zneutralizować tę narrację i zmienić tory kampanii na problemy społeczno-gospodarcze, np. kryzys górnictwa. Jeśli ten zdominuje końcówkę kampanii, to PiS może być niemal pewne poprawy swoich notowań, gdyż zła ocena sytuacji społeczno-gospodarczej napędza wyborców partii Jarosława Kaczyńskiego

Taktyka spychania PiS do narożnika wiąże się też z innym niebezpieczeństwem dla PO. Przez lata partia ta wygrywała dzięki temu, że była szeroką formacją. Teraz zaś jej poparcie na prawicy w porównaniu do ostatnich wyborów jest dwukrotnie mniejsze (20 proc.). PO niebezpiecznie dla siebie skręca na lewo, ograniczając swój elektorat do dwudziestu kilku procent.

Ten skręt na lewo można tłumaczyć tym, że PO stara się zapobiec ofensywie Zjednoczonej Lewicy i Nowoczesnej. Lewica zyskuje dzięki połączniu, a teraz może jeszcze korzystać z premii wprowadzenia nowej liderki Barbary Nowackiej. Nowoczesna zaś zbiera nie zagospodarowany przez nikogo elektorat liberalny, ale także niezadowolonych, ex-wyborców PO. Powoduje to spór pomiędzy tymi partiami, gdyż część ich sympatyków to podobni do siebie wyborcy. Ciekawe było więc porównanie wizerunków Zjednoczonej Lewicy i Nowoczesnej, Rys. 4.

Zrzut ekranu 2015-10-06 o 12.14.19

Koalicja Leszka Millera i Janusza Palikota zagospodarowuje cechy społecznej lewicy, m.in. troskę o równe szanse. Zjednoczona Lewica to także gwarant państwa neutralnego światopoglądowo. Jej liderzy są bardziej lubiani, obiecuję bezpieczeństwo. Domeną Nowoczesnej jest kompetencja w sprawach gospodarczych, postęp społeczny, ale także praworządność (tu raczej pokutuje cały czas przeszłość SLD, co można zmienić Barbara Nowacka).

Więcej podobieństw/różnic między tymi elektoratami, m.in. odnośnie oceny sytuacji gospodarczej, zasobności portfela na www.tajnikipolityki.pl.

Pozostały niecałe trzy tygodnie kampanii. Okazuje się, że preferencje wyborców nie są jeszcze do końca skrystalizowane. Pojawiają się kolejne mechanizmy przepływu elektoratów (PiS – umiarkowani wyborcy, radykalna prawica; PO – ZL – Nowoczesna). Wielokrotnie w tekstach dla onet było opisywane, że nawet drobne różnice mogą zadecydować o tym, może nie tyle kto zwycięży, gdyż faworytem jest PiS, ale kto po 25 października będzie miał władzę (np. tekst, od którego rozpoczęły się w mediach rozważania o samodzielnej władzy PiS vs koalicji anty-PiS http://wiadomosci.onet.pl/kraj/sondaz-pis-faworytem-ale-czy-bedzie-rzadzic/cztl6s#.VhOVVXfljAI.twitter). Końcówka wyborów, a także same rezultaty zapowiadają się więc niezwykle ciekawie.

.

Pomiar został przeprowadzony w dniach 1-2 października 2015 roku metodą CAWI na ogólnopolskiej próbie Polaków liczącej N=1053 osób dobranych z panelu Ariadna. Próba losowo-kwotowa. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji Polaków w wieku 18 lat i więcej dla płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości zamieszkania.

.

Pobierz raport: Panel wizerunkowy >>>