maliszewski2222
dr hab. Norbert Maliszewski
Ekspert ds. zachowań politycznych
Uniwersytet Warszawski

.

[18.VII.2015]

W sondażu Ariadna sprawdzano ocenę trzech obietnic wyborczych premier Ewy Kopacz i trzech Beaty Szydło. Badano nie tylko ich atrakcyjność, ale i wiarygodność. Lepiej oceniane były obietnice Beaty Szydło, zaś wśród pomysłów premier Ewy Kopacz wyróżnia się postulat wsparcia młodych przy zatrudnieniu. Sprawdzano także reakcje elektoratu Pawła Kukiza, który może być języczkiem u wagi w nadchodzących wyborach. Czy bardziej przekonują go obietnice PiS czy PO?

Wyborca ocenia partie z perspektywy własnych zysków i strat. Od jego wyboru będzie zależeć to, w jaki sposób publiczne pieniądze będą m.in. wydawane na różne usługi, np. opiekę zdrowotną i budowę autostrad. Kalkuluje więc tak, by wybrać taką partię, który przyniesie mu jak najwięcej korzyści. Politycy starają się sformułować takie obietnice, które dla wyborców będą najbardziej atrakcyjne.

W sondażu Ariadna sprawdzano atrakcyjność obietnic, które pojawiały się w debacie publicznej. Najlepsze oceny uzyskują obietnice Beaty Szydło takie jak np. (patrz Rys poniżej): przywrócenie wieku emerytalnego (72 proc.), podwyższenie kwoty wolnej od podatku (71 proc.).

Atrakcyjność obietnicAtrakcyjność obietnic, fot. tajnikipolityki

Eksperci ekonomiczni, zwłaszcza ci o liberalnych poglądach, krytykowali część spośród tych sześciu obietnic jako populistyczne. Ich zdaniem, niektóre spośród tych obietnic, nie tyle są skutecznym rozwiązaniem problemów społecznych (np. kryzysu demograficznego, problemów z pracą dla ludzi młodych), co służą głównie zbieraniu głosów wyborców. Zaś ich realizacja wiązałaby się z kolosalnymi obciążeniami dla budżetu. Politycy, by się przed tym chronić, czasami rakiem wycofują się z wyborczych postulatów lub po wyborach wprowadzają bardziej realistyczne, kompromisowe rozwiązania.

W 2008 roku, w podobnym sondażu badaliśmy, które z obietnic pojawiających się w kampanii z 2005 i 2007 roku były kłamliwe według wyborców. Okazało się, że w rankingu zwyciężyły takie postulaty jak wybudowanie 3 mln mieszkań, likwidacja NFZ. Niespełnienie obietnic powodowało utratę wiarygodności przez partie, było często powodem utraty głosów. Nie jest zatem tak, że obiecać można wszystko, a „ciemny lud to kupi”. Istotna jest też wiarygodność.

W badaniu Ariadna badaliśmy wiarygodność złożonych obietnic. Wiara w spełnienie obietnic była dużo niższa niż ich atrakcyjność. Chociaż te oceny były niższe, to badani bardziej osobiście wierzyli w realizację obietnic Beaty Szydło niż premier Ewy Kopacz, patrz wykres poniżej.

Wiarygodność obietnicWiarygodność obietnic, fot. tajnikipolityki

W 2011 roku premier Donald Tusk mniej obiecał niż opozycja, a zwyciężył wybory. Sukces obietnic uzależniony jest od dwóch czynników: na ile są one atrakcyjne, ale także na ile wiarygodna jest ich realizacja. W tym iloczynie znów wygrywa Beata Szydło.

Ocena atrakcyjności x wiarygodnośćOcena atrakcyjności x wiarygodność, fot. tajnikipolityki

Licytacja Beaty Szydło i Ewy Kopacz będzie jeszcze trwała podczas kampanii, a ranking dotyczy tylko tych wybranych sześciu obietnic. Na dzień dzisiejszy w tym rachunku lepiej wypada kandydatka PiS, ale mogą być tego różne powody. Obietnice Beaty Szydło mogą być lepiej oceniane nie tylko dlatego, że są bardziej atrakcyjne, ale również wypromowano je podczas kampanii prezydenckiej.  Ponadto, wyborcy patrzą przez partyjne okulary, a w próbie było więcej sympatyków PiS niż PO. Obietnice premier Ewy Kopacz pojawiały się jako swoiste balony próbne – czyli pomysły, które pojawiają się lub nie w ostatecznym programie PO. Partia władzy cierpi na poważne braki zaufania, więc te obietnice stara się tworzyć mniejsze, bardziej konkretne, ale i wiarygodne. Ten rachunek dla trzech przedstawionych obietnic jak na razie nie wypada zbyt dobrze.

Jest to niedobry sygnał dla PO, gdyż pomimo wakacji, na scenie politycznej ma miejsce dość ważny proces. Spada poparcie dla Pawła Kukiza, a część jego byłych wyborców zasila PO i PiS. Dla sympatyków Pawła Kukiza bardziej wiarygodne wydają się te obietnice Beaty Szydło, co może wyjaśniać ostatnie korzystne dla PiS przepływy w sondażach.

Ocena atrakcyjności obietnicOcena atrakcyjności obietnic, fot. tajnikipolityki

Szczegółowy wyniki w raportach poniżej

Pomiar został przeprowadzony w dniach 10-15 lipca 2015 roku metodą CAWI na ogólnopolskiej próbie Polaków liczącej N=1053 osób dobranych z panelu Ariadna. Próba losowo-kwotowa. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji Polaków w wieku 18 lat i więcej dla płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości zamieszkania.

Pobierz raport: Wiarygodność obietnic wyborczych  >>>

.

Zobacz inne artykuły  >>>


fot. Praga: briefing prasowy Ewy Kopacz/ M. Śmiarowski/KPRM/CC BY-NC 2.0