maliszewski2222

dr hab. Norbert Maliszewski
Ekspert ds. zachowań politycznych
Uniwersytet Warszawski
.

.

[22.X.2015]

Po debacie liderów w badaniu Ariadna sprawdzano wizerunki partii i polityków. Debata zakończyła się remisem ze wskazaniem na Beatę Szydło, gdyż przekonała więcej osób niezdecydowanych niż premier Ewa Kopacz. Kandydatka PiS jest liderem badania wizerunkowego i zyskała 2pp. Pojedynki liderów nie zmieniły jednak w sposób istotny wizerunków partii. W badaniu wciąż dominuje PiS. Na wyborców niezdecydowanych wpływać mogą nie tylko debaty, ale też wiodące tematy na końcówce kampanii, np. społeczne protesty, powrót tematu afery taśmowej. Które faworyzują rząd, a które opozycję?

Zrzut ekranu 2015-10-22 o 16.31.19

W październikowych sondażach PiS prowadzi pod względem poparcia (35,6 proc.) nad PO (22.9 proc.). Po przeliczeniu poparcia na mandaty okazuje się, że partia Jarosława Kaczyńskiego jest na granicy samodzielnych rządów (218 mandatów). Ewentualnie PiS skazane byłoby na koalicję z Kukiz’2015 (6,6 proc., 20 mandatów). Przy fiasku takiej formuły pozostaje alternatywa w postaci koalicji PO (129 mandatów), Zjednoczonej Lewicy (9,2 proc.; 47 mandatów), Nowoczesnej (6,8 proc., 28 mandatów) i PSL (5,3 proc., 17 mandatów). Drobne zmiany poparcia zadecydują, czy PiS będzie rządzić samodzielnie, albo też koalicja anty-PiS. Dlatego sprawdzano wpływ debat, czy zmieniły wizerunki partii.

 

Badanie Ariadna zaczęło się dzień po zakończeniu debaty Beaty Szydło i premier Ewy Kopacz, więc obejmuje głównie jej wpływ. Trwało do wczoraj, więc połowa badanych też zapoznała się z debatą ośmiu liderów.

Poniedziałkowa debata zakończyła się remisem ze wskazaniem na Beatę Szydło. Zdecydowanie zwyciężyła wśród osób zamierzających wziąć udział w wyborach (46 proc.) z premier Ewą Kopacz (29 proc.). Niemniej jednak trzeba uwzględnić to, że w próbie jest więcej sympatyków PiS niż PO. Ważniejsze są wyniki dla wyborców niezdecydowanych. Aż 79 proc. spośród nich wskazało remis, tylko 13 proc. Beatą Szydło, zaś 8 proc. Ewę Kopacz. Po przeliczeniach (tylko połowa niezdecydowanych oglądała debatę) ta wygrana daje tylko potencjalnie 0,3 punktów.

Zrzut ekranu 2015-10-22 o 16.30.31 Zrzut ekranu 2015-10-22 o 16.30.46

 

Poniedziałkowa debata miała wpływ na mobilizację wyborców. 81 proc. sympatyków PiS wskazało jako zwycięzcę Beatę Szydło (reszta remis), zaś tylko 73 proc. wyborców PO uznało, iż wygrała premier. To oznacza demobilizację wyborców PO i może oznaczać przepływy do innych partii, zwłaszcza po debacie wtorkowej. Na taki rezultat wskazuje sondaż TNS dla dziennika Fakt, w którym PO traci aż 6 punktów proc. Jeśli te wyniki potwierdziłyby się w wyborach, oznaczałoby to klęskę PO i prawdopodobnie utratę przywództwa w partii przez Ewę Kopacz.

Debata była testem dla Beaty Szydło, której przywództwo jest podważane. Zgodnie z narracją polityków PO jest tylko twarzą kampanii, za sznurki pociąga prezes Jarosław Kaczyński i to on po ewentualnej wygranej PiS zostanie premierem. Test ten Beata Szydło zdała, dzięki czemu zyskała w badaniu wizerunkowym 2 punkty procentowe.

Zrzut ekranu 2015-10-22 o 16.25.30

Dla innych uczestników debaty nie było zmian poparcia, za wyjątkiem Pawła Kukiza (stracił 2 pp). W badaniu wizerunkowym nie uwzględniono Adriana Zandberga, gdyż jest ono cykliczne i Partia Razem nie wskazywała go wcześniej jako swojego lidera. To dzięki jemu dobremu występowi partia Razem zyskuje w sondażu IBRiS dla Onet.pl około 3 pp. Powód tego małego wpływu debat na wizerunki może być taki, że tylko połowa badanych oglądała wtorkową rozmowę. Ponadto, badanie realizowane było od razu po debatach, a kształtowanie wizerunku to długotrwały proces i zmiany będzie można obserwować później.

Debaty nie miały też ważnego wpływu na wizerunki partii. Nieznacznie zyskuje Zjednoczona Lewica (2 pp), ale to być może bardziej efekt ofensywy z Barbarą Nowacką na czele niż samej debaty.

Zrzut ekranu 2015-10-22 o 16.27.01

Średnie siły wizerunku powstają na podstawie odpowiedzi na temat zalet różnych partii. PiS wygrywa z PO niemal na wszystkich wizerunkowych wymiarach. Oczywiście, sympatycy PiS wskazują każde stwierdzenie, iż pasuje do danej partii. Dlatego warto zwrócić uwagę na te, które wyrastają ponad średnią.

 

Zrzut ekranu 2015-10-22 o 16.27.33

PiS jest liderem takich cech jak skuteczność w rozwiązywaniu problemów społecznych, równaniu szans, czy też praworządności. Jeśli w końcówce kampanii będą dominować takie tematy jak protesty społeczne, wróci do agendy afera taśmowa, to partia Jarosława Kaczyńskiego może pozyskać wyborców niezdecydowanych. Dziś na przykład organizowane są protesty górników. Większość badanych przypisuje rację związkowcom, a nie rządowi.

Zrzut ekranu 2015-10-22 o 16.31.31

Dla PO korzystne są tematy związane z gospodarką, z wykorzystaniem środków unijnych, a także bezpieczeństwem.  Nie tylko debaty, ale także temat, który zdominuje ostatnią prostą kampanii, może wpłynąć na rezultat wyborczy. Ten wpływ nie musi być duży, gdyż wystarczy zmiana 2-3 punktów procentowych, aby PiS rządziło samodzielnie lub wzrosło prawdopodobieństwo powstania koalicji anty-PiS. Tak jak już wcześniej pisaliśmy w zależności od niewielkich zmian poparcia, tego ile partii przekracza próg wyborczy, może być zupełnie inny układ rządzący.

.

Pomiar został przeprowadzony w dniach 20-21 października 2015 roku metodą CAWI na ogólnopolskiej próbie Polaków liczącej N=1006 osób dobranych z panelu Ariadna. Próba losowo-kwotowa. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji Polaków w wieku 18 lat i więcej dla płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości zamieszkania.