maliszewski2222
dr hab. Norbert Maliszewski
Ekspert ds. zachowań politycznych
Uniwersytet Warszawski

.

[2.IV.2015]

Kandydaci na prezydenta starają się wprowadzić takie osie podziału w kampanii, które będą zwiększać ich elektoraty. Dyskusyjne są rezultaty ostatnich działań Andrzeja Dudy. Kandydat PiS przestrzegał wyborców przed skutkami wprowadzenia euro. Temat nie budził silnych emocji, wątpliwa była wiarygodność przekazu. Andrzeja Dudy będzie wciąż szukać nowych osi podziału. Takim meta-tematem  (oprócz podziału „strażnik żyrandola vs „prezydent aktywny, zmiany”) wciąż pozostaje ocena własnej sytuacji materialnej wyborców, sądy na temat kondycji społeczno-gospodarczej Polski, a więc podział na Polskę „liberalną vs solidarną”  

Czy czas rządów PO to „7 lat chudych” – jak sugeruje prezes Jarosław Kaczyński. Czy może „tłustych”, do czego na wtorkowej konferencji przekonywała premier Ewa Kopac? W politologii te dwie narracje sprowadzają się do tzw. wyboru retrospektywnego. Upraszczając, zadowoleni powinni według tej teorii głosować na rządzących, zaś niezadowoleni wspierają opozycję.

Teoria retrospektywna bierze pod uwagę dwie kwestie – zadowolenie z własnej sytuacji materialnej (to tzw. „wyborcy portfelowi”), ale także ocenę ogólnej sytuacji społeczno-gospodarczej (tzw. „wyborcy socjotropiczni”). Proporcja wyborców zadowolonych z własnej sytuacji materialnej (36 proc.) w relacji do niezadowolonych (32 proc.) jest dość korzystna dla „obozu władzy”.

58817de38f7a726ef0c0acd988fc4c9b

Jak ogólnie oceniasz obecną sytuację materialną swojej rodziny?, fot. Ariadna, tajnikipolityki

Dla opozycji korzystniej odwoływać się do oceny sytuacji społeczno-gospodarczej (20 proc. zadowolonych vs 54 proc. niezadowolonych).

1f7acd2679d352f859f0926809fb53b4

Jak ogólnie oceniasz sytuację społeczno-gospodarczą w Polsce?, fot. Ariadna, tajnikipolityki

Prezydent Bronisław Komorowski unika skojarzeń z PO, efektami 7 lat jej rządów. Stara się budować szerszą perspektywę – odwołuje się do oceny ostatnich 25 lat wolności, grupuje zwolenników przemian. Te oceny nieco bardziej korzystne, ale i tak przeważają negatywne sądy.

92aa40831fbc2747f4d32093ba4a1cee

Jak oceniasz efekty zmian w Polsce po 25 latach odzyskania niepodległości?, fot. Ariadna, tajnikipolityki

Prezydent Bronisław Komorowski stwierdził na jednym ze swoich wieców wyborczych, że obecnie żyjemy w złotym okresie dla Polski. Rozmija się w tej komunikacji z nastrojami społecznymi, a nawet z ocenami dużej części swojego elektoratu (aż 40% negatywnie ją ocenia).

fb1de35a13406b7efc137bcbf7970498

Oceny elektoratu prezydenta Bronisława Komorwskiego, fot. Ariadna, tajnikipolityki

Proporcja niezadowolonych w  elektoracie Andrzeja Dudy jest większa niż w elektoracie prezydenta Bronisława Komorowskiego. Taka ogólna ocena nie wzbudza silnych emocji, a działa wówczas, gdy uzyska odpowiednie ramy. Skuteczny dla PiS w 2005 roku był podział na Polskę „liberalną” vs „solidarną”. Patrząc na strukturę elektoratu Andrzeja Dudy (39% zadowolonych z własnej sytuacji materialnej), jeśli kandydat PiS chciałby do tego podziału powrócić, to nie mogłaby być to prosta kalka. Nie będzie jednak dziwić, jeśli w kwietniu (zwłaszcza po rocznicy tragedii smoleńskiej), taki plebiscyt dotyczący oceny sytuacji społeczno-gospodarczej, odpowiednio ramowany, będzie ważnym tematem tej kampanii.

32e6432e681f3950032ee97b2a97fb1d

Oceny elektoratu Andrzeja Dudy, fot. Ariadna, tajnikipolityki

Pomiar został przeprowadzony w dniach 20  – 24 marca 2015 roku metodą CAWI na ogólnopolskiej próbie Polaków liczącej N=1035 osób. Próba losowo-kwotowa. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji Polaków w wieku 18 lat i więcej dla płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości zamieszkania.

Zobacz inne artykuły >>>