maliszewski2222
dr hab. Norbert Maliszewski
Ekspert ds. zachowań politycznych
Uniwersytet Warszawski

.

.

[07.XII.2015]

Według grudniowego sondażu Ariadna PiS deklasuje inne partie pod względem wizerunku (32 proc.), ale traci 5 punktów proc (w porównaniu do listopada). Nowoczesna (23 proc.) wyprzedziła PO (20 proc.). Na sporze o Trybunał Konstytucyjny zyskuje Kukiz (20 proc., +4 pp). PSL pozostaje wciąż na poziomie ocen około 5 proc. Jaki jest powód strat PiSu? Jakie zalety wizerunkowe ma Nowoczesna w porównaniu do PO?

Zrzut ekranu 2015-12-07 o 18.05.06

W sondażu Ariadna (przeprowadzonym 1-2 grudnia)* badani oceniali pięć partii, które uzyskały mandaty w Sejmie RP. Siłę wizerunku liczono jako średnią odpowiedzi na każde ze stwierdzeń.

PiS deklasuje inne partie pod względem wizerunku (32 proc.), ale straciło 5 punktów proc. w porównaniu do pomiaru z listopada. Nie jest to zmiana preferencji, ale pogorszenie ocen i dotyczy miękkiego elektoratu PiS. Powinno być odczytane jako sygnał ostrzegawczy. Jakich dotyczy wymiarów?

Zrzut ekranu 2015-12-07 o 18.04.31 Zrzut ekranu 2015-12-07 o 18.04.48

Biorąc pod uwagę to, że w próbie jest około 37 proc. wyborców PiS, najciekawsze są te wymiary, wedle których partia ta wypada znacząco poniżej tej średniej. Wydawałoby się, że PiS na sporze o Trybunał Konstytucyjny straci pod względem „działań zgodnie ze standardami demokracji”. Otóż nie, tu średnia wynosi 36 proc. Na uwagę zaś zwraca „wiarygodność w realizacji obietnic wyborczych” (29 proc.). Jak można zinterpretować takie zestawienie rezultatów? Polaryzacja poglądów sprawia, że wyborcy PiS bronią swojego ugrupowania przed krytyką o łamanie Konstytucji RP. Niemniej jednak nie jest to ta „dobra zmiana” jakości, której wyborcy oczekiwali od nowej władzy. Zamiast kształtowania pozytywnych standardów (w kontraście do „zdegenerowanych” rządów PO-PSL), jest pełzający kryzys konstytucyjny. Być może wyborcy z niego niewiele rozumieją, ale przesłania on działania rządu w zakresie obietnic, które dały PiS wygraną, np. projekt „500 zł na dziecko”.  PiS traci najwięcej pod względem „rozumienia potrzeb Polaków” (31 proc.), a  wcześniej na tym wymiarze deklasował partię rządzącą. Zamiast tych twarzy, które firmowały kampanię, w rządzie pojawiły się „jastrzębie, z negatywnym elektoratem” – „lubię polityków tej partii” (tylko 24 proc. wskazań). Ministrowie, którzy mieli budować wizerunek Zjednoczonej Prawicy, jako partii kompetentnej w sprawach społeczno gospodarczych nie mogą się przebić, stąd m.in. gorsze oceny PiS na tych wymiarach (32 proc.).

Rezultaty nie świadcżą o kryzysie PiS. To ostrzeżenie. Partia ta wygrywa w badaniu niemal na każdym wymiarze (poza liberalnymi cechami, ale to nie problem dla partii konserwatywnej – i tak duży odsetek wyborców PiS niejako automatycznie te cechy przyporządkował tej partii). Wystarczy zobaczyć mapę wizerunkową partii, aby stwierdzić, iż pozycja PiS wciąż jest bardzo silna.

map

PiS to partia skuteczna w rozwiązywaniu problemów społecznych, walcząca z korupcją, dążąca do zmniejszenia podatków.

Druga w rankingu Nowoczesna zagospodarowała takie cechy jak „lubienie polityków tej partii”, „kompetencja w sprawach gospodarczych”, „działanie zgodnie ze standardami demokracji”. Partia Ryszarda Petru zaczyna przyjmować rolę lidera opozycji. Działa tu efekt świężości, polityków tej partii otacza nimb nowości (nie „zużyli się” jak była partia władzy). Kompetencje Ryszarda Petru pomagają w krytyce socjalnych obietnic Zjednoczonej Prawicy. Na zasadzie kontrastu z PiS pod względem wartości – wyróżnikiem może być także liberalny charakter ugrupowania.

Zrzut ekranu 2015-12-07 o 18.04.19

Porównując oceny PO i Nowoczesnej, widać że partii Ewy Kopacz grożą kolejne spadki. Nadal brakuje jej wiarygodności, rozumienia wyborców, lubianych liderów. Jedyne silne cechy, które pozostały, to cień dawnych zalet – partii dobrze wykorzystującej środki unijne, na czasy kryzysów (bepieczeństwa, gwarant silnego państwa). Partia ta jest obecnie w fazie walki o wewnętrzne przywództwo, ale może ona spowodować oddanie pola Ryszardowi Petru.

Na sporze o Trybunał Konstytucyjny zyskuje Kukiz (20 proc., +4 pp). Powoli staje się regułą, że Paweł Kukiz zyskuje w chwilach chaosu, dysfunkcjonalnych sporów, jako wybór osób niezadowolonych.

PSL  na poziomie ocen około 5 proc, wciąż bez recepty na wyjście z kryzysu.

.

* Pomiar został przeprowadzony w dniach  1-2 grudnia 2015 roku metodą CAWI na ogólnopolskiej próbie Polaków liczącej N=1006 osób dobranych z panelu Ariadna. Próba losowo-kwotowa. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji Polaków w wieku 18 lat i więcej dla płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości zamieszkania.


fot. Ryszard Petru/facebook