Dominika Maison

Dominika Maison 
Profesor Uniwersytetu Warszawskiego
Ekspert w dziedzinie badań społecznych
oraz postaw i zachowań finansowych Polaków

.

[18.XII.2014]

Jakie wydarzenia społeczne, polityczne czy gospodarcze były najważniejsze dla Polaków w ciągu ostatnich 25 lat? Na to pytanie odpowiedziało badanie zrealizowane na zlecenie Centrum Adama Smitha przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna na próbie 1013 dorosłych Polaków w wieku powyżej 18 roku życia. Wyniki tego badania są dla wielu osób zaskakujące.

Na pierwszym miejscu, spośród wszystkich ocenianych wydarzeń, Polacy za zdecydowanie najważniejsze uznali wejście Polski do NATO w 1999 roku – aż 51% dorosłych Polaków wskazało to jako najważniejsze wydarzenie Polski ostatnich 25 lat. Wielu polityków, dziennikarzy i innych „specjalistów od Polski” buntuje się – jak to? przecież było wiele ważniejszych wydarzeń! Jednak pamiętajmy, że wyniki te pokazują to co pozostało w głowach większości zwykłych, przeciętnych Polaków, a nie specjalistów.

Warto chwilę się zastanowić dlatego to właśnie wydarzenie najwięcej Polaków uznało za najważniejsze w ciągu ostatnich 25 lat. Wynik ten może świadczyć po pierwsze o tym, że kwestie bezpieczeństwa są dla Polaków najważniejsze. Myślę jednak, że na postrzeganie tego wydarzenia jako aż tak ważnego dla Polski miało wpływ wiele innych czynników, bardziej o charakterze psychologicznym. Po pierwsze dla wielu było to wydarzenie o znaczeniu symbolicznym – był to moment przełomowy, kiedy w Polsce zakończył się jeden okres – opresji i zależności od Związku Radzieckiego, a zaczął drugi – otwartości na świat, czas zmian i nadziei na dalsze zmiany. Była to chwila na tyle istotna dla Polaków, że wydarzenie to jako ważne wskazało aż 37% osób poniżej 24 roku życia, czyli tych, których wtedy jeszcze nie było na świecie. Wynik ten może też być skutkiem tzw. efektu świeżości – w pamięć często najsilniej zapada nam to co jest pierwsze, a niekoniecznie najważniejsze z obiektywnego punktu widzenia.

Interesujące jest również przyjrzenie się oddzielnie rankingowi wydarzeń wskazywanych jako najważniejsze dla Polaków w trzech kategoriach: politycznej, gospodarczej i społecznej. W rankingu najważniejszych wydarzeń politycznych ostatnich 25 lat Polski pojawiają się na pierwszych 5 miejscach wydarzenia z początków tych zmian, jak Okrągły Stół czy wybór Lecha Wałęsy na prezydenta. Pokazuje to, jak bardzo, to co działo się wtedy w Polskiej polityce miało znaczenie powszechne, było ważne dla większości Polaków – po prostu Polska żyła tymi wydarzeniami. Jak widać, to co dzieje się obecnie w polityce ma zdecydowanie mniejsze znaczenie. Przemyka często niezauważane i nierozumiane przez większość ludzi.

W przeciwieństwie do wydarzeń politycznych, w obszarze wydarzeń gospodarczych, zdecydowanie jako najważniejsze zostało uznane wydarzenie świeże, sprzed 2 lat – podniesienie wieku emerytalnego. To wydarzenie jako najważniejsze wskazało 41% Polaków. W obszarze wydarzeń społecznych wskazane zostały trzy wydarzenia: katastrofa smoleńska (41%), koniec pontyfikatu i śmierć Jana Pawła II (38%) oraz akcesja Polski do Unii Europejskiej (32%). Interesujące, że w przypadku tych wydarzeń ich znaczenie jest uniwersalne, są one uznawane za ważne niezależne od płci, wieku, poglądów politycznych czy poziomu zaangażowania w życie religijne.

Wyniki badania zostały zaprezentowane podczas konferencji Centrum im. Adama Smitha z okazji 25 lat działalności instytutu, jaka odbyła się w środę 17 grudnia 2014 wieczorem w Galerii Zachęta w Warszawie.

Pełny raport dostępny jest tutaj: 25 idei na 25-lecie wolności.

.

Zobacz inne artykuły >>>

.